Şirket sırlarınız mı çalındı? Müşteri bilgileriniz kötü niyetli kişiler tarafından ele mi geçirildi? Şirketinizi veya kişiliğinizi hedef alan hakaret içerikli e-postalar mı alıyorsunuz? Müşterilerinize ait banka hesapları mı boşaltıldı? Kurumunuzun web sitesi saldırıya mı uğradı? Şirket bilgisayarlarınız yasa dışı aktiviteler için mi kullanıldı? Yetkisi dahilinde olmayan işlemler gerçekleştirdiğinden şüphelendiğiniz çalışanlarınız mı var?
Bünyesindeki tecrübeli adli bilişim uzmanlarıyla bilişim suçlarının aydınlatılmasında şimdiye kadar elde ettiği yüksek başarı oranıyla kendini ispatlamış, Türkiye’nin adli bilişim konusunda öncü firması ADEO olarak, adli bilişime dair tüm ihtiyaçlarınız için yanınızdayız.
Adli Bilişim Nedir?
Adli Bilişim, sayısal (dijital) verilerin delil toplama gereklerine uygun olarak elde edilme, muhafaza ve analiz süreçlerinin mahkemeye sunulma aşamasına kadar uygulanmasını kapsar.
Bu hizmet, bir siber olay sonrasında olayın sebebini ortaya çıkarmak adına sistemlerden sayısal delillerin toplanması, muhafaza edilmesi ve analiz edilmesi servisidir. Bu servis kapsamında toplanan sayısal deliller emanet zinciri prensibi göz önünde bulundurularak toplanmalı ve gerektiğinde adli makamlara sunulabilecek nitelikte olmalıdır.
Bu servis kapsamında toplanabilecek sayısal deliller ve bilgiler temelde şunlardan oluşur:
- Siber saldırıdan etkilenen sistemlerin adli kopyaları
- Siber saldırıdan etkilenen sistemlerin hafıza imajları
- Siber saldırıdan etkilenen sistemler üzerinde yapılacak canlı incelemeyle elde edilecek uçucu veriler (çalışan uygulamalar, açık ağ bağlantıları vb.) veya olay müdahalesinde ihtiyaç duyulan diğer sayısal delil kaynakları (olay günlükleri, dosya sistemi kayıtları vb.)
- Siber olayın devam etmesi durumunda ağ üzerinden elde edilecek ham paket verisi veya ağ akış verileri
Yukarıda listelenen delil türleri içinde bulunan ve siber olayların analizi sırasında başvurulan diğer delil türleri (örneğin işletim sistemi olay kayıtları, dosya sistemi kayıtları, ağ akış verileri vb.) bu servis kapsamında ihtiyaç duyulması halinde incelenir. İnceleme uluslararası kabul görmüş donanım ve yazılımların yer aldığı adli bilişim laboratuvarlarında ve yine uluslararası kabul görmüş sertifikalara sahip uzmanlar tarafından gerçekleştirilir.
Adli Bilişim İncelemesi Neden Yapılır?
Bilişim sistemlerinde var olan verilerin keşfedilmesi, silinmiş, şifreli ya da hasar görmüş dosyaların ve bilgilerin kurtarılması veya elde edilmesi ifadelerde ve dava aşamasında yardımcı olacaktır. Günlük hayatımızda vazgeçemediğimiz birçok aygıtın ve bu aygıtlarda barındırdığımız kişisel, ailevi ve mesleki bilgilerin, herhangi bir suçun kovuşturmasında veya özel hukuk ihtilaflarında delil niteliği bulunmaktadır. Cep telefonu, bilgisayar diski, MP3 çalar, CD, DVD, Flash Disk, SIM kartlar, sunucu, modem gibi günlük hayatta çok sık kullandığımız bir çok aygıtın barındırdığı bilgiler, herhangi bir zamanda herhangi bir olayın en açık delili haline dönüşebilir.
Ceza hukukuna ve özel hukuka ilişkin birçok uyuşmazlıkta mahkeme kararıyla dijital ortamlardan elde edilen delillerin sıklıkla kullanılmaya başlandığını ve bu minvalde gerek ceza davaları olsun gerek ticari veya boşanma davaları olsun konunun veya suçun araştırılmasında elektronik delillere sıklıkla başvurulduğunu görüyoruz. Sadece bilişim suçlarında değil, herhangi bir suçun içinde bir bilişim sisteminin kullanılması ya da yer alması durumunda da o suçun aydınlatılmasında adli bilişim incelemelerinin yapılabildiğine ve olayın aydınlatılabildiğine şahit oluyoruz.
Günümüzde teknolojinin hayatımızın her alanına girmesiyle bu teknolojiler üzerinden elde edilebilecek delillerin de artış gösterdiğini, birçok olayın bu teknolojilerin üzerinden elde edilen sayısal delillerle aydınlatıldığını unutmamak gerekiyor.
Adli Bilişim İnceleme Adımları
Bir adli bilişim incelemesi temelde dört alt adımdan oluşur.
1- Dijital Delili Tanımlama/Teşhis Etme
Söz konusu yaşam döngüsünün ilk aşaması Dijital Delili Tanımlama/Teşhis Etme aşamasıdır. Bu safhada bilişim suçları uzmanları tarafından nerelerde delil olabileceği saptanır. En önemli konulardan biri, özellikle delil niteliği taşıyabilecek uçucu bilgilerin (volatile data) bozulmadan korunmaya alınmasıdır. Uçucu veriler, bilgisayar sistemleri üzerinde, geçici kayıt bölgelerinde tutulan ve elektrik gücü̈ kesildiğinde içeriği sıfırlanan verilerdir.
2- Dijital Delili Koruma
Deliller başarılı bir şekilde toplandıktan sonra delilleri koruma aşaması gelir. Bu aşama iki boyutta ele alınabilir:
- Dijital olarak koruma, delillerin ilk alındığı andan itibaren değişmediğini, bütünlüğünün bozulmadığını ispatlayacak çeşitli mekanizmaları kapsar. En çok kullanılan tekniklerden biri verilerin kriptografik özetlerinin (hash) alınmasıdır. MD5, SHA1 gibi hash fonksiyonları kullanılarak verilerin sayısal bütünlükleri korunabilir.
- Fiziksel olarak koruma ise delillerin incelenecek yere bozulmadan taşınması, mahkeme esnasına kadar uygun ortamlarda saklanması ve yine mahkemeye gidiş̧ esnasında herhangi bir bozukluğa uğramamasını içerir. Deliller mümkün olduğunca toplandığı ortam koşullarına benzer ortamlarda taşınmalı veya saklanmalıdır. Unutulmaması gereken başka bir nokta toplanan bütün delillerin etiketlenerek, uygun şekilde paketlendikten sonra mühürlenmesidir.
3- Dijital Delili Analiz Etme
Dijital delillerin analiz safhası genellikle adli bilişim uzmanları tarafından gerçekleştirilir. Elde edilen bütün deliller uygun ortam koşullarında açılıp bir araya toplandıktan sonra ilk yapılması gereken şey birebir kopyalarının alınarak, orijinallerinin de korunmaya alınmasıdır. Genellikle kopyalar dörder adet olmaktadır. Bir tanesi mahkeme için, ikincisi analiz için, üçüncüsü savcı için, dördüncüsü savunma tarafı için çoğaltılır. Yapılacak bütün işlem ve analizler önceden planlanmalı, hangi kişinin hangi deliller üzerinde ne gibi işlemler yaptığı mutlaka belgelendirilmeli ve aynı zamanda uzmanları doğrulayacak sistemlerle oluşturulacak imzalar (dijital imza) belgelere eklenmelidir. Analiz safhası, en yoğun teknik bilgi gerektiren ve en uzun süren safhadır.
4- Dijital Delili Sunma
Bütün incelemeler bittikten sonra, son aşama toplanan delillerin mahkemeye sunulmasıdır. Hazırlanan bütün rapor ve belgeler bir araya toplanıp, delillerin mahkemeye sunumu için uygun formatta dokümanlar oluşturulur. Bütün işlemler titizlikle yapılmalı ve bütün süreçler açık bir şekilde dokümanda ifade edilmelidir. Delillerin bütünlüğünü ve doğrulamasını sağlamak için kullanılmış̧ olan bütün sistemler ayrıntılı bir şekilde açıklanmalıdır.
